Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (P-COS)

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) είναι μία από τις συχνότερες ορμονικές διαταραχές στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Μπορεί να επηρεάσει την περίοδο, την ωορρηξία, τη γονιμότητα, το σωματικό βάρος, το δέρμα και την τριχοφυΐα. Δυστυχώς, δεν υπάρχει οριστική θεραπεία που να το εξαλείφει πλήρως. Ωστόσο, η σωστή διάγνωση και η κατάλληλη ιατρική καθοδήγηση βοηθούν σημαντικά στη ρύθμιση των συμπτωμάτων και στην πρόληψη πιθανών μακροπρόθεσμων επιπτώσεων.

Τι είναι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS);

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι μία από τις πιο συχνές ορμονικές διαταραχές στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και επηρεάζει τη φυσιολογική λειτουργία των ωοθηκών. Στις γυναίκες με το σύνδρομο αυτό παρατηρούνται συχνά αυξημένα επίπεδα ανδρογόνων. Τα ανδρογόνα  υπάρχουν φυσιολογικά και στον γυναικείο οργανισμό, αλλά σε μικρότερες ποσότητες. Παράλληλα, μπορεί να εμφανίζεται η χαρακτηριστική εικόνα πολλών μικρών ωοθυλακίων στις ωοθήκες, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει πάντα ότι υπάρχει το σύνδρομο. Η εικόνα και η ένταση των συμπτωμάτων διαφέρουν από γυναίκα σε γυναίκα, γι’ αυτό και κάθε περίπτωση είναι διαφορετική.

Ποια είναι τα αίτια του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών;

Η ακριβής αιτία του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως. Ωστόσο, φαίνεται πως πρόκειται για μία πολυπαραγοντική κατάσταση, στην οποία συμμετέχουν γενετικοί, ορμονικοί και μεταβολικοί παράγοντες. Συχνά παρατηρείται ότι οι γυναίκες που πάσχουν από το σύνδρομο διαθέτουν τουλάχιστον έναν συγγενή που το παρουσιάζει. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι η κληρονομικότητα μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο στην εμφάνισή του.

Ένας ακόμη παράγοντας που συνδέεται στενά με το σύνδρομο είναι η αντίσταση στην ινσουλίνη, δηλαδή η μειωμένη ικανότητα του οργανισμού να χρησιμοποιεί αποτελεσματικά αυτήν την ουσία. Όταν αυτό συμβαίνει, το σώμα παράγει μεγαλύτερες ποσότητες ινσουλίνης. Αυτό μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία των ωοθηκών και να αυξήσει την παραγωγή ανδρογόνων.

Παράλληλα, τα αυξημένα επίπεδα ανδρογόνων συμβάλλουν στη διαταραχή της φυσιολογικής ωορρηξίας και σχετίζονται με αρκετά από τα συμπτώματα του συνδρόμου. Σε ορισμένες γυναίκες, το αυξημένο σωματικό βάρος μπορεί επίσης να επιδεινώσει την ορμονική ανισορροπία και την ένταση των συμπτωμάτων, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι εμφανίζεται μόνο σε υπέρβαρες γυναίκες. Υπάρχουν και γυναίκες φυσιολογικού βάρους που εμφανίζουν το σύνδρομο.

Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει το σύνδρομο;

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών μπορεί να εμφανιστεί με διαφορετικό τρόπο από γυναίκα σε γυναίκα. Ορισμένες παρουσιάζουν ήπια συμπτώματα, ενώ άλλες επηρεάζονται περισσότερο στην καθημερινότητα, στη γονιμότητα ή στην εικόνα του σώματός τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα πρώτα σημάδια εμφανίζονται ήδη από την εφηβεία. Άλλες γυναίκες ανακαλύπτουν το σύνδρομο όταν δυσκολεύονται να συλλάβουν ή παρατηρούν αλλαγές στον κύκλο τους. Τα συχνότερα συμπτώματα του συνδρόμου περιλαμβάνουν:

• Ακανόνιστη περίοδο ή απουσία περιόδου, με κύκλους που εμφανίζονται αραιά ή είναι απρόβλεπτοι.
• Δυσκολία στη σύλληψη, λόγω ακανόνιστης ή απούσας ωορρηξίας.
• Αυξημένη τριχοφυΐα σε περιοχές όπως το πρόσωπο, το στήθος, η κοιλιά ή το πηγούνι.
• Ακμή και λιπαρό δέρμα, που μπορεί να επιμένουν και μετά την εφηβεία.
• Αύξηση σωματικού βάρους ή δυσκολία στην απώλειά του, κυρίως στην περιοχή της κοιλιάς.
• Τριχόπτωση ή αραίωση μαλλιών σε ορισμένες γυναίκες.
• Ψυχολογικές επιπτώσεις, όπως άγχος, αλλαγές στη διάθεση ή συμπτώματα κατάθλιψης.

Πώς γίνεται η διάγνωση του PCOS;

Η διάγνωση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) βασίζεται στον συνδυασμό του ιατρικού ιστορικού, των συμπτωμάτων και συγκεκριμένων εξετάσεων. Ο γυναικολόγος θα αξιολογήσει αρχικά τον εμμηνορροϊκό κύκλο, πιθανές αλλαγές στο δέρμα ή την τριχοφυΐα, αλλά και δυσκολίες στη σύλληψη. Για τη διάγνωση χρησιμοποιούνται συνήθως τα λεγόμενα κριτήρια Rotterdam. Σύμφωνα με αυτά, η γυναίκα πρέπει να παρουσιάζει τουλάχιστον δύο από τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

• Ακανόνιστες ή απούσες περίοδοι, που υποδηλώνουν διαταραχή της ωορρηξίας
• Αυξημένα επίπεδα ανδρογόνων ή συμπτώματα όπως ακμή και αυξημένη τριχοφυΐα
• Εικόνα πολυκυστικών ωοθηκών στον υπέρηχο

Παράλληλα, ο ιατρός θα ζητήσει αιματολογικές και ορμονικές εξετάσεις, ώστε να αξιολογηθούν τα επίπεδα ορμονών, η γλυκόζη και άλλοι μεταβολικοί δείκτες. Παράλληλα, με αυτές τις εξετάσεις θα αποκλείσει άλλες παθήσεις με παρόμοια συμπτώματα.

Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και εγκυμοσύνη

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα, καθώς συχνά συνδέεται με ακανόνιστη ή απούσα ωορρηξία. Όταν η ωορρηξία δεν πραγματοποιείται σε σταθερή βάση, μειώνονται οι πιθανότητες φυσικής σύλληψης, γεγονός που καθιστά το σύνδρομο μία από τις πιο συχνές αιτίες γυναικείας υπογονιμότητας. Παρ’ όλα αυτά, πολλές γυναίκες καταφέρνουν να μείνουν έγκυες, είτε φυσιολογικά είτε με την κατάλληλη ιατρική υποστήριξη.

Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρειαστεί φαρμακευτική αγωγή για την πρόκληση ωορρηξίας. Όταν άλλες μέθοδοι δεν έχουν αποτέλεσμα, η ασθενής θα ακολουθήσει έναν κύκλο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, όπως η εξωσωματική γονιμοποίηση. Επιπλέον, οι γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών φαίνεται να έχουν αυξημένο κίνδυνο για ορισμένες επιπλοκές στην εγκυμοσύνη. Τέτοιες είναι οι αποβολές, ο διαβήτη κύησης ή η αυξημένη αρτηριακή πίεση, γεγονός που καθιστά σημαντική τη στενή παρακολούθηση από τον γυναικολόγο.

Πώς αντιμετωπίζεται το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών;

Η αντιμετώπιση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών εξαρτάται από τα συμπτώματα, τη βαρύτητα της κατάστασης και τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε γυναίκας. Παρότι δεν υπάρχει οριστική θεραπεία που να εξαλείφει πλήρως το σύνδρομο, υπάρχουν αποτελεσματικοί τρόποι διαχείρισης που μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στη βελτίωση της καθημερινότητας και στη μείωση των πιθανών μακροπρόθεσμων επιπτώσεων.

Βασικό μέρος της αντιμετώπισης αποτελεί η υιοθέτηση ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής. Η ισορροπημένη διατροφή, η τακτική σωματική άσκηση και η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους μπορούν να βελτιώσουν την ορμονική ισορροπία, να συμβάλουν στη ρύθμιση του κύκλου και να μειώσουν την αντίσταση στην ινσουλίνη. Ακόμη και μικρές αλλαγές στο βάρος είναι πιθανό να έχουν θετική επίδραση σε αρκετές γυναίκες.

Η φαρμακευτική αγωγή επιλέγεται ανάλογα με τα κυρίαρχα συμπτώματα και μπορεί να περιλαμβάνει:

• Αντισυλληπτικά χάπια ή ορμονικές θεραπείες, για τη ρύθμιση του εμμηνορροϊκού κύκλου και τη μείωση των επιπέδων ανδρογόνων.
• Μετφορμίνη, ιδιαίτερα σε γυναίκες με αντίσταση στην ινσουλίνη ή μεταβολικές διαταραχές.
• Αγωγές για την αντιμετώπιση της ακμής και της λιπαρότητας του δέρματος.
• Θεραπείες για την ανεπιθύμητη τριχοφυΐα, όπως φαρμακευτική υποστήριξη ή μέθοδοι αισθητικής αντιμετώπισης, όπως laser αποτρίχωση.

Το υπερσύγχρονο ιδιωτικό πολυϊατρείο Mother & Woman Clinic διαθέτει εξειδικευμένο προσωπικό, το οποίο είναι σε θέση να αντιμετωπίσει κάθε ανάγκη σας. Επικοινωνήστε μαζί μας και κλείστε το ραντεβού σας.